Άρθρα

Τα όρια στη συμπεριφορά του παιδιού

Τα όρια αποτελούν το πλαίσιο μέσα στο οποίο το παιδί μπορεί να αλληλεπιδρά με ένας ένας, να εξελίσσεται, να ανακαλύπτει, να δημιουργεί, να είναι ικανοποιημένο και να νιώθει ασφάλεια. Η έλλειψη ορίων κάνει το παιδί να νιώθει φοβισμένο, μπερδεμένο, ανασφαλές. Από την άλλη πλευρά τα αυστηρά όρια κάνουν το παιδί να δυσκολεύεται να αναπτύξει ενδιαφέροντα, να πάρει πρωτοβουλίες και να εμφανίζει χαμηλή αυτοεκτίμηση. Βέβαια υπάρχουν και παιδιά που λόγω του αυστηρού περιβάλλοντος μπορούν να εμφανίσουν έντονα σημάδια ανυπακοής και αντίδρασης.


Αυτό που είναι σημαντικό να γίνει είναι να θέσω όρια που θα οδηγούν στην αυτονομία, ασφάλεια και υψηλή αυτοεκτίμηση. Αυτό μπορεί να γίνει όταν:

  • Ενημερώνω και εξηγώ στο παιδί τα όρια πριν εφαρμοστούν.
  • Τα βάζουμε αμέσως μόλις ένα παιδί εμφανίσει την αρνητική συμπεριφορά.
  • Τα διατυπώνουμε με σαφή και απλά λόγια και πάντα συνοδεύονται από εξήγηση (γιατί).
  • Λέμε αυτό που θέλουμε να κάνει το παιδί και αποφεύγουμε τη χρήση αρνητικών λέξεων (π.χ. μην, δεν) γιατί συνήθως η χρήση ένας φέρνει το αντίθετο αποτέλεσμα.
  • Είναι λίγα, απλά και κατανοητά
  • Υπάρχει σταθερότητα και συνέπεια στην εφαρμογή ένας.
  • Είναι κοινά ανάμεσα ένας δύο γονείς.
  • Είναι σύμφωνα με την ηλικία του παιδιού. Άλλα όρια χρειάζεται ένα παιδί νηπιακής ηλικίας και άλλα ένας έφηβος.

 

Μαρίνα Ψωμά

Ψυχολόγος MSc - Ειδική Παιδαγωγός

Συνεργάτης του Κέντρου Ειδικών Θεραπειών Efamillon

Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες - Αποκατάσταση

Οι Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες αναφέρονται σε παιδιά που ενώ έχουν καλές νοητικές ικανότητες και συστηματική φοίτηση στο σχολείο, δυσκολεύονται στη διαδικασία της μάθησης και ειδικότερα στο γραπτό λόγο.  Συγκεκριμένα μπορεί να έχουν δυσκολίες σε ένα ή σε περισσότερους από τους παραπάνω τομείς:

  • Ανάγνωση
  • Ορθογραφία
  • Γραπτή έκφραση
  • Μαθηματικά

Δυσλεξία

Η Δυσλεξία αποτελεί ειδική μαθησιακή δυσκολία στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων της ανάγνωσης και της ορθογραφίας. Τα παιδιά δυσκολεύονται να μάθουν τα γράμματα σε συνδυασμό με τον ήχο του καθενός και το μηχανισμό της ανάγνωσης. Γίνεται αντιληπτή τα πρώτα χρόνια φοίτησης του παιδιού στο σχολείο όπου αρχίζει να βιώνει αποτυχίες. Οφείλεται σε βιολογικούς παράγοντες.


Χαρακτηριστικά Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών

Το παιδί με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες εμφανίζει μερικά από τα παρακάτω ενδεικτικά χαρακτηριστικά.

Ανάγνωση

  • Διαβάζει συλλαβιστά, αργά, χωρίς στίξη
  • Παραλείπει, προσθέτει, αντικαθιστά γράμματα, συλλαβές, λέξεις
  • Χάνει τη γραμμή όταν διαβάζει
  • Δυσκολεύεται στην κατανόηση του κειμένου που διαβάζει

Γραφή - Ορθογραφία

  • Παραλείπει τα σημεία στίξης, τόνους
  • Δεν κρατάει τις αποστάσεις μεταξύ των λέξεων
  • Μπερδεύει τα κεφαλαία με τα μικρά γράμματα
  • Παραλείπει, προσθέτει γράμματα, συλλαβές, λέξεις
  • Συγχέει γράμματα πχ β-φ, γ-χ, θ-δ
  • Μπερδεύει το 3 με το ε
  • Κάνει δυσανάγνωστα γράμματα
  • Κάνει θεματικά, καταληκτικά, παραγωγικά λάθη παρόλο που γνωρίζει τους γραμματικούς κανόνες.

Γραπτή Έκφραση

  • Χρησιμοποιεί περιορισμένο λεξιλόγιο
  • Δυσκολεύεται στη δομή του λόγου
  • Περιορισμένη έκταση
  • Συχνά γράφει εκτός θέματος

Μαθηματικά

  • Μπερδεύει τα σύμβολα (+, -,x, :)
  • Αντιστρέφει αριθμούς (23 αντί 32)
  • Δυσκολεύεται να εκτελέσει απλές αριθμητικές πράξεις
  • Δυσκολεύεται στην εκμάθηση της προπαίδειας
  • Δυσκολεύεται στην κατανόηση και επίλυση προβλήματος

Άλλες δυσκολίες

  • Μπερδεύει μέρες, μήνες, εποχές
  • Δυσκολεύεται να θυμηθεί ονόματα, ημερομηνίες
  • Η σχολική μελέτη διαρκεί πολλές ώρες
  • Αποφεύγει τη σχολική εργασία
  • Αποσπάται η προσοχή όταν διαβάζει
  • Εμφανίζει άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση
  • Έλλειψη οργάνωσης στα τετράδια, στη τσάντα, στο δωμάτιό του

Τρόπος Αντιμετώπισης Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών

Στο Πρότυπο Κέντρο Ειδικών Θεραπειών EFAMILLON πρώτο μας μέλημα είναι η ολόπλευρη αντιμετώπιση των Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών. Αρχικά, γίνεται αξιόπιστη αξιολόγηση των δυσκολιών αλλά και των δυνατοτήτων του παιδιού από τη διεπιστημονική ομάδα του κέντρου. Στη συνέχεια, καταρτίζεται ένα δομημένο και εξατομικευμένο πρόγραμμα Ειδικής Διαπαιδαγώγησης.  Το πρόγραμμα χρησιμοποιεί όλες τις αισθήσεις του παιδιού (όραση, ακοή, κίνηση, αφή) ώστε η αδυναμία που μπορεί να έχει ένα παιδί σε μία αισθητηριακή οδό να αναπληρώνεται από τις άλλες. Υπάρχει συνεχής συνεργασία και ενημέρωση γονέα-ειδικού. Επίσης, δημιουργείται ένα υποστηρικτικό πλαίσιο που ενισχύει τις προσπάθειες του παιδιού, δημιουργεί κίνητρα και το παιδί αρχίζει να βιώνει επιτυχίες. Με αυτό τον τρόπο το παιδί αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις δυσκολίες του, συμμετέχει ενεργά στη τάξη και αρχίζει να πιστεύει ξανά στις δυνατότητές και στον εαυτό του.


Τι μπορείτε να κάνετε ως γονείς/εκπαιδευτικοί;

Στην αντιμετώπιση των Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών σημαντικό ρόλο παίζει η θετική και σωστή στάση των γονέων και του εκπαιδευτικού.

  • Είναι σημαντικό να βρείτε τα δυνατά σημεία του παιδιού και να το ενισχύεται για αυτά ώστε να πιστέψει στον εαυτό του
  • Να αναγνωρίζετε τις προσπάθειες του παιδιού και να τις επιβραβεύετε
  • Να υπάρχει συχνή συνεργασία σχολείου-οικογένειας
  • Κατά τη διάρκεια της μελέτης να γίνονται συχνά διαλείμματα


Πότε πρέπει να ζητήσω βοήθεια;

  • Όταν η επίδοση του παιδιού στα μαθήματα είναι κατώτερη των νοητικών του ικανοτήτων
  • Όταν εμφανίζει κάποια από τα χαρακτηριστικά που αναφέρθηκαν παραπάνω
  • Όταν εμφανίζει έντονο άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση και άρνηση για το σχολείο

Η πρώιμη αντιμετώπιση των δυσκολιών είναι πολύ σημαντική.



Επιμέλεια κειμένου:
Μαρίνα Ψωμά
Ειδική Παιδαγωγός - Ψυχολόγος MSc
Συνεργάτης του Κέντρου Ειδικών Θεραπειών Efamillon 

Συμβουλές προς γονείς για τη γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών

Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου κατά την διάρκεια της γλωσσικής του ανάπτυξης;

  • Να του μιλάτε απλά, καθαρά, αργά.
  • Να του περιγράφεται αυτό που κάνετε όταν ασχολείσθαι μαζί του.
  • Να του μιλάμε κανονικά, χρησιμοποιώντας απλές λέξεις και σωστές, ολοκληρωμένες προτάσεις. Όχι «μωρουδίστικη ομιλία».
  • Να το ακούτε προσεκτικά όταν σας μιλάει.
  • Να λέτε συνεχώς καινούργιες λέξεις για να εμπλουτίσετε το λεξιλόγιό του. 
  • Εξηγήστε του τις λέξεις που δεν καταλαβαίνει.
  • Επαναλάβετε τη λέξη που δε λέει σωστά αλλά μη του ζητάτε να την επαναλαμβάνει κάθε φορά.
  • Ενθαρρύνετε το να εγκαταλείψει το μπιμπερό και την πιπίλα, εφόσον τα χρησιμοποιεί ακόμα.   
  • Παροτρύνετε το να παίζει με άλλα παιδιά.
  • Προσέχετε όταν μιλάει, έχοντας πάντα στο μυαλό σας ότι η επανάληψη συλλαβών και λέξεων είναι φυσιολογική σε αυτό το στάδιο της ανάπτυξής του (3-4 ετών).
  • Διαβάστε ιστορίες μαζί και διηγηθείτε τις ο ένας στον άλλον. Έτσι, ενθαρρύνετε μια θετική στάση προς την ανάγνωση και τη γλώσσα (προφορική και γραπτή). Τα παιδιά χρειάζονται το παράδειγμά σας: αφήστε τα να σας βλέπουν να διαβάζετε (3-4 ετών).  
  • Δώστε την ευκαιρία να σας βοηθά στο σχεδιασμό και προγραμματισμό δραστηριοτήτων (π.χ. την προετοιμασία μιας γιορτής). 
  • Επιβραβεύετε τις προσπάθειες που κάνει.  
  • Συζητάτε μαζί του καθημερινά.
  • Αφήστε το να συμμετέχει σε οικογενειακές συζητήσεις. 
  • Εξηγείτε στο παιδί σας καινούργιες λέξεις.   
  • Τηλεόραση: Τα παιδιά αυτής της προσχολικής ηλικίας μπορούν να παρακολουθήσουν ένα ή δύο παιδικά προγράμματα την ημέρα που να μην υπερβαίνουν τη μία ώρα στο σύνολο τους.  Τα προγράμματα αυτά πρέπει να τα επιλέξουμε με προσοχή και εκτός από το να ψυχαγωγούν τα παιδιά μας θα πρέπει να έχουν κάτι να τα διδάξουν. 
  • Προσπαθώ να είμαι το σωστό γλωσσικό πρότυπο για το παιδί.
  • Ποικιλία εκπαιδευτικών παιχνιδιών: OXI πολλή τηλεόραση. ΝΑΙ στα πολλά εκπαιδευτικά παιχνίδια όπως κουκλόσπιτο, τηλέφωνο, γκαράζ, κύβους, μπάλα, παζλ, επιτραπέζια παιχνίδια, βιβλία κ.α.
  • Συνεργασία με το σχολείο.
  • Αποφεύγουμε να ρωτούμε ερωτήσεις.


Παπαδοπούλου Ελισάβετ
Λογοθεραπεύτρια

Χρήσιμες συμβουλές για τις δραστηριότητες με τα παιδιά σας
  • Επιλέξτε τη στιγμή που ταιριάζει τόσο σε εσάς όσο και στο παιδί σας και οργανώστε μία σταθερή ρουτίνα μαζί του. Ορίστε μία συγκεκριμένη ώρα κατά την διάρκεια της ημέρας που θα αφιερώνεται στις δραστηριότητες με το παιδί ή τα παιδιά σας και φυσικά όταν δεν θα είναι κουρασμένο, νυσταγμένο ή πεινασμένο. Βέβαια είναι σημαντικό να αισθάνεστε και εσείς χαλαροί, ξεκούραστοι και καλοδιάθετοι! Έτσι η συμμετοχή σας στο παιχνίδι με το παιδί σας θα είναι πιο δημιουργική και ουσιώδης. Ο χρόνος που απαιτείται σε καθημερινή βάση είναι 2 με 3 φορές την ημέρα από 10 με 15 λεπτά την κάθε φορά. Είναι προτιμότερο με αυτόν τον τρόπο, από ότι μία μεγάλης διάρκειας φορά.
  • Όταν θα παίζετε με το παιδί σας είναι σημαντικό να "κατεβείτε" στο επίπεδο του παιδιού σας, εκεί όπου θα καθόσαστε αντικρυστά. Για παράδειγμα, όταν κάθεστε σε ένα τραπέζι με το παιδί σας καλό θα είναι το τραπεζάκι να είναι στο επίπεδο του παιδιού και όχι πιο κοντό ή πιο ψηλό από αυτό. Με τα μικρά παιδιά είναι χρήσιμο καμιά φορά να κάθεστε κάτω (στο πάτωμα) και να παίζετε. Βέβαια όχι πάντα γιατί θα πρέπει να μάθουν να κάθονται στην θέση τους όταν κάνουν μία δραστηριότητα και έτσι τα οριοθετείτε καλύτερα.
  • Κρατήστε μερικά παιχνίδια μόνο για τις δραστηριότητες του.

  • Είναι σημαντικό για κάθε δραστηριότητα να έχετε πάνω στο τραπέζι μόνο το συγκεκριμένο παιχνίδι που έχει επιλέξει το παιδί σας για να παίξετε. Απομακρύνετε κάθε άλλο παιχνίδι ώστε να μειώνεται την διάσπαση της προσοχής του.
  • Καλό θα είναι όταν κάνετε μία δραστηριότητα με το παιδί σας να αποφεύγετε τους πολλούς θορύβους του περιβάλλοντος (π.χ. τηλεόραση, μουσική, δυνατή ομιλία στο δίπλα δωμάτιο, κ.τ.λ), οι οποίοι θα του αποσπάσουν την προσοχή του και θα χάσει την συγκεντρωσή του στην δραστηριότητα που κάνετε.
  • Ολοκληρώστε την δραστηριότητα πριν το παιδί σας δείξει ότι έχει βαρεθεί. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε μία κουδουνίστρα για να κάνει θόρυβο και να του τραβήξετε την προσοχή. Άλλα υλικά που μπορείτε να χρησιμοποιείτε και να τραβάτε την προσοχή του παιδιού σας είναι: δακτυλοκουκλίτσες (όμως να δίνουν σημασία σε εσάς και όχι στα κουκλάκια), διάφορα αστεία καπέλα, αστείο μακιγιάζ, αστείες γκριμάτσες, διάφορα φουλάρια (κρύβετε και αποκαλύπτετε το πρόσωπο σας εναλλάξ), παιχνίδια όπως παζλ, πύργοι, τουβλάκια, πλαστελίνη, σαπουνόφουσκες, μπουρμπουλήθρες σε νερό, φύσημα σφυρίχτρας ή ενός μύλου, χάρτινα καραβάκια σε λεκάνη με νερό, διάφορες χάρτινες κατασκευές. Κάντε το παιχνίδι δημιουργικό, εκπαιδευτικό και ενδιαφέρον!
  • Πολύ ωραία παιχνίδια ειδικά με τα μικρότερα παιδιά είναι τραγούδια με χειρονομίες, παιχνίδια με κούκλες και αντικείμενα της καθημερινότητας του.
  • Σημαντικό: Ένα παιδί για να μάθει κάτι καινούργιο θα πρέπει να παρακολουθήσει μία δραστηριότητα για ορισμένο χρονικό διάστημα (τουλάχιστον 10 επαναλήψεις).
  • Σημαντικό: Στα παιδιά μικρότερης ηλικίας 1.5 με 5-5.5 ετών είναι δύσκολο στην αρχή να περιμένουν την σειρά τους σε μία δραστηριότητα που την μοιράζονται με κάποιον άλλον. Ιδιαίτερα τα παιδιά με δυσκολίες και ιδιαιτερότητες είναι αρκετά δύσκολο να δεχθούν και να μάθουν τους κανόνες του παιχνιδιού. Ωστόσο, κατά την διάρκεια της δραστηριότητας σας με το παιδί σας, θα πρέπει να το μάθετε σιγά σιγά να περιμένει, να μοιράζεται και να παίρνει την σειρά του όταν είναι μαζί με άλλους. Με αυτόν τον τρόπο όσο θα μεγαλώνει θα μαθαίνει να περιμένει την σειρά του όταν θα συζητάει με άλλους συνανθρώπους του.
  • Σημαντικό: Εάν έχετε περισσότερα από ένα παιδιά καλό θα είναι να μάθουν να παίζουν μαζί, να μοιράζονται τα παιχνίδια τους και να μάθουν να παίζουν ομαδικά. Βέβαια, καλό θα είναι να παίζετε μία δραστηριότητα και με τα δύο παιδιά σας μαζί αλλά και με το καθένα ξεχωριστά, όταν το άλλο λείπει από το σπίτι ή κοιμάται.
  • Σημαντικό: Κατά την διάρκεια του παιχνιδιού με το παιδί σας 1. δείξτε στο παιδί από την αρχή τι περιμένετε από αυτό και μετά ξεκινήστε την δραστηριότητα. 2. Η χρήση κατάλληλων εκφράσεων κατά την διάρκεια του παιχνιδιού από εσάς είναι χρήσιμες. 3. Αφήνετε κάθε φορά το παιδί να ολοκληρώνει αυτό που θέλει να πει χωρίς να το βοηθάτε να το ολοκληρώσει. 4. Όταν λέει μία λάθος έκφραση ή λέξη δεν το διορθώνετε, αλλά επαναλαμβάνετε την σωστή μετά από αυτό χωρίς να του πείτε τίποτε άλλο. 5. Δίνετε πάντα προσοχή σε αυτό που λέει το παιδί και όχι στο πως το λέει. 6. Δεν του κάνετε πολλές ερωτήσεις μαζί και του δίνετε όσο χρόνο χρειαστεί ώσπου να πει αυτό που θέλει, χωρίς να του δείχνετε ότι βιάζεστε. 7. Δεν του μιλάτε γρήγορα και με λεξιλόγιο που δεν είναι της ηλικίας του. 8. Αν το παιδί δεν θέλει να συνεργαστεί μαζί σας εκείνη την στιγμή, απομακρύνετε το παιχνίδι τελείως και ξαναδοκιμάστε αργότερα ίσως με ένα άλλο παιχνίδι που θα επιλέξει πάντα το παιδί.

 

Να θυμάστε ότι κάθε δραστηριότητα με το παιδί σας θέλει υπομονή, χρόνο, θέληση και διάθεση από εσάς, ώστε να εκπαιδεύσετε το παιδί σας και να το βοηθήσετε να αναπτύξει τον λόγο και την επικοινωνία του, να μάθει την εναλλαγή σειράς και να συνεργάζεται με τους γύρω του.


Παπαδοπούλου Ελισάβετ
Λογοθεραπεύτρια

Συχνές ερωτήσεις γονέων για τη γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών

1. Πολλοί λένε ότι όταν το παιδί θα μεγαλώσει και θα πάει σχολείο θα μιλήσει. Τι κάνουμε τότε;

H ένταξη του παιδιού στο σχολείο βοηθάει το παιδί να αναπτύξει την γλωσσική του ικανότητα, αλλά η γλωσσική ανάπτυξη και ολοκλήρωση αρχίζει πριν την ένταξη του παιδιού στο σχολείο. Η γνώμη του λογοθεραπευτή είναι απαραίτητη.


2. Η αργή εξέλιξη του προφορικού λόγου είναι ανησυχητική;

Μερικές φορές η αργή εξέλιξη του προφορικού λόγου είναι προμήνυμα μίας συνεχιζόμενης γλωσσικής καθυστέρησης και μεταγενέστερα στο σχολείο σε μαθησιακό επίπεδο.


3. Πότε πρέπει να αρχίσει η θεραπευτική παρέμβαση;

Στην ηλικία μεταξύ των 2 με 4 χρονών το παιδί έχει πολλές δυνατότητες βελτίωσης της γλωσσικής καθυστέρησης από ότι όταν η θεραπευτική αγωγή ξεκινήσει σε μεγαλύτερη ηλικία. Η πρώιμη αυτή περίοδος θεωρείται σημαντική για παρέμβαση λόγω της πλαστικότητας του εγκεφάλου που επιτρέπει την βέλτιστη αφομοίωση των ερεθισμάτων από το παιδί.


Πότε ένα παιδί χρειάζεται λογοθεραπεία;

  • Όταν ένα παιδί σε ηλικία 3 ετών δεν μιλάει καθόλου ή μιλάει με λίγες λέξεις.
  • Όταν ένα παιδί δυσκολεύεται στην άρθρωση διαφόρων φθόγγων ή όταν το παιδί μπερδεύει διάφορους φθόγγους της αλφαβήτου π.χ. φ με θ, θ με σ, δ με ζ, β με δ κ.α. ή όταν παραλείπει ήχους μέσα σε μία λέξη.
  • Όταν ένα παιδί τραυλίζει π.χ πα πα πατατα, μμμμαμά, θέλω θέλω θέλω νερό.
  • Δυσκολία στην κατανόηση του προφορικού λόγου (δυσκολία στην κατανόηση σύνθετων προτάσεων ή οδηγιών).
  • Δυσκολία στην προφορική έκφραση όπως: δυσκολία στην παραγωγή προτάσεων, δυσκολία να εκφράσει τις σκέψεις του με σωστές λέξεις, δυσκολία να περιγράψει απλά γεγονότα, να ξεκινήσει και να διατηρήσει μία συζήτηση, εκφραστικά και γραμματικά λάθη.

Ποια η σημασία της αποκατάστασης των δυσκολιών του λόγου και της ομιλίας;

  • Ο λόγος είναι πολύ βασικό στοιχείο για την επικοινωνία μεταξύ των ατόμων και συντελεί στην κοινωνική ανάπτυξη του ατόμου.
  • Η επικοινωνία είναι μία διαδικασία μέσω της οποίας οι άνθρωποι ανταλλάσσουν πληροφορίες. Οι καθημερινές μας δραστηριότητες και οι διαπροσωπικές μας σχέσεις εξαρτώνται από τις δεξιότητες επικοινωνίας μας.
  • Τόσο στον ενήλικα όσο και στο παιδί, οι δυσκολίες στον λόγο και την ομιλία είναι πιθανό να επιφέρουν δυσκολία στην επικοινωνία με το περιβάλλον του ατόμου, μειονεκτικά συναισθήματα και κοινωνική απομόνωση.

 

Η ικανότητα του ατόμου να επικοινωνεί συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη του λόγου και της ομιλίας.

Για τον λόγο αυτό οι διαταραχές του λόγου και της ομιλίας δεν θα πρέπει να παραβλέπονται!!!


Παπαδοπούλου Ελισάβετ
Λογοθεραπεύτρια

Τραυλισμός: Συμβουλές & Οδηγίες προς γονείς

Υπάρχουν αρκετοί τρόποι να βοηθήσετε το παιδί σας να παράγει πιο ρέοντα λόγο και να μειώσετε τα συμπτώματα του τραυλισμού.

  • Τα περισσότερα παιδιά στις μικρές ηλικίες βιάζονται να μιλήσουν και να πουν αυτό που θέλουν. Στη συγκεκριμένη περίπτωση καλό είναι με τον δικό σας τρόπο να βοηθήσετε το παιδί, προσπαθώντας να εφαρμόζετε παύσεις κάθε φορά πριν μιλήσετε και χρησιμοποιώντας όσο το δυνατόν πιο αργό ρυθμό. Έτσι το παιδί θα αρχίσει σιγά σιγά να μαθαίνει σε ένα πιο αργό μοντέλο ρυθμού ομιλίας.
  • Συνήθως σε όλα τα μικρά παιδιά καθημερινά ρωτάμε πλήθος ερωτήσεων στις οποίες καλούνται να απαντήσουν. Η ικανότητα του παιδιού να απαντάει με ρέοντα λόγο χωρίς να τραυλίζει εξαρτάται από τον βαθμό δυσκολίας της ερώτησης που του κάνετε, καθώς και από τις λεκτικές δεξιότητες του παιδιού. Μπορείτε να ενισχύσετε το παιδί να απαντά στις ερωτήσεις σας με ρέοντα λόγο εάν: 1. Αποφεύγετε ερωτήσεις οι οποίες είναι πολύπλοκες για την ηλικία του παιδιού, 2. Δίνετε όσο χρόνο χρειάζετε να σκεφτεί και να απαντήσει στην ερώτηση που του κάνατε, χωρίς να τον αγχώνετε ή να του δείχνετε ότι βιάζεστε να απαντήσει.
  • Αποφεύγετε να τον ρωτάτε άλλη ερώτηση την ώρα που περιμένετε απάντηση για την προηγούμενη ερώτηση που του έχετε κάνει. Αυτό θα φέρει ως αποτέλεσμα το παιδί εκείνη την στιγμή να μπλοκάρει και να τραυλίσει. Ποτέ πολλές ερωτήσεις μαζί και με γρήγορο ρυθμό.
  • Όταν βρισκόμαστε σε μία παρέα συνήθως δεν διακόπτουμε αυτόν που μιλάει. Είναι ιδιαίτερα άσχημο για το παιδί που τραυλίζει να αισθάνεται ότι πρέπει να βιαστεί να πει αυτό που θέλει προτού κάποιος άλλος τον διακόψει. Σε αυτήν την περίπτωση μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας περνώντάς του το μήνυμα ότι σε μία συζήτηση με άλλα άτομα ο ένας ακούει τον άλλον και ποτέ δεν διακόπτουμε τον ομιλητή. Έτσι, δίνετε χρόνο στο παιδί και θάρρος να σκεφτεί αυτό που θέλει να πει χωρίς άγχος και φυσικά αυτό τον βοηθάει να μιλάει χωρίς να τραυλίζει.
  • Η "ποιότητα" χρόνου που θα δώσετε στο παιδί σας θα το βοηθήσει να αντιληφθεί ότι έχει την αμέριστη προσοχή σας και με αυτόν τον τρόπο θα καταλάβει ότι δεν χρειάζεται να βιάζεται να μιλάει.
  • Όταν απευθύνεστε στο παιδί το επίπεδο της ομιλίας σας θα πρέπει να είναι απλό με χρήση απλού λεξιλογίου και πάντα του επιπέδου της ηλικίας του. Δεν πρέπει να του μιλάτε με ¨μπεμπεκίστικη¨ ομιλία, αλλά ούτε με πολύπλοκες λέξεις. Θα πρέπει να του εξηγείτε κάθε τι που του λέτε με απλό και κατανοητό τρόπο, με αργό ρυθμό και πιο χαμηλή ένταση στην φωνή σας. Έτσι, δεν τον αγχώνεται, μαθαίνει να ακούει τον άλλο και έπειτα να απαντάει και κυρίως μαθαίνει να μιμείται την αργή ομιλίας σας.
  • Όταν τραυλίσει και τον δείτε να ζορίζετε και να αντιλαμβάνεται ότι κάτι του συμβαίνει, τότε ίσως του είναι χρήσιμο λεγοντάς του ¨Χαλάρωσε και ξανά πες το μου από την αρχή όταν είσαι έτοιμος¨, ¨Ηρέμησε και εγώ σε περιμένω να το ξαναπεις¨, ¨ Πάρε μία ανασούλα και προσπάθησε να το ξαναπείς όταν είσαι έτοιμος¨. Γενικά, τέτοιου είδους προτάσεις που θα τον κάνουν να χαλαρώσει και να προσπαθήσει ξανά να πει αυτό που θέλει χωρίς να τραυλίσει. Δεν του λέτε τα παραπάνω μπροστά σε κόσμο π.χ. συγγενείς, φίλους, κ.α.
  • Τον επιβραβεύετε κάθε φορά που ενώ τραύλισε, έπειτα προσπαθεί και το πει σωστά χωρίς να τραυλίζει.
  • Αποφεύγετε τις συζητήσεις με τρίτους και να βρίσκεται μπροστά σας σχετικά με το προβλημά του. Διευκρινίζετε σε συγγενεις και φίλους να μην του αναφέρουν τίποτα σχετικά με το προβλημά του και εξηγείστε τους να του συμπεριφέρονται όπως εσείς.
  • Το πρόβλημα του τραυλισμού δεν σημαίνει ότι του κάνουμε όλα τα χατίρια γιατί το λυπόμαστε και στεναχωριόμαστε. Αντιμετωπίζουμε το παιδί σαν να μην υπάρχει τραυλισμός και του βάζουμε πάντα όρια. Σε αντίθετη περίπτωση θα αντιληφθεί ότι λόγω του τραυλισμού του, του κάνετε όλα τα χατίρια του και βολεμένος σε αυτή την ιδέα θα συνεχίσει να τραυλίζει και να μιλάει γρήγορα.

Οι στρατηγικές αυτές είναι πολύ σημαντικές διότι εστιάζουν στην αλληλεπίδραση γονέα με παιδί και οι οποίες βοηθούν αρκετά το παιδί να ξεπεράσει το προβλημά του με την βοήθεια των γονιών του.


Παπαδοπούλου Ελισάβετ
Λογοθεραπεύτρια

Κανονές φωνητικής υγιεινής

Τι θα πρέπει να θυμάστε:

  • Πίνετε άφθονο νερό (τουλάχιστον 6-8 ποτήρια ημερησίως).
  • Προσπαθείτε να μην φωνάζετε: 1. πλησιάζετε το άτομο στο οποίο απευθύνεστε ώστε να σας ακούει χωρίς να φωνάζετε, 2. περιμένετε να επικρατήσει ησυχία πριν ξεκινήσετε να μιλάτε, 3. μιλάτε στην ένταση που σας βγαίνει η φωνή.
  • Μάθετε να αναγνωρίζετε τα σημάδια της φωνητικής κόπωσης (βραχνάδα, ένταση στο λαιμό, ξηρός λαιμός, υποβαθμισμένη φωνητική εκφορά).
  • Ξεκουράζετε τη φωνή σας κατά τη διάρκεια της ημέρας ή όταν η φωνή σας κουραστεί τότε σταματάτε να μιλάτε και ξεκουράζεται τη φωνή σας για 30 λεπτά έως μία ώρα.
  • Μείωση του χρόνου ομιλίας στο τηλέφωνο (σύντομες τηλεφωνικές συναλλαγές).
  • «Προθέρμανση» και «αποθεραπεία» των φωνητικών χορδών πριν και μετά την επαγγελματική χρήση της φωνής αντίστοιχα.
  • Χρησιμοποιείτε υγραντήρα ή εισπνοές ατμού που βοηθούν στην ενυδάτωση της αναπνευστικής οδού.
  • Εφύγρανση του περιβάλλοντος εργασίας/διαμονής. Διατήρηση της ατμόσφαιρας υγρή.
  • Πλένετε τα χέρια σας συχνά για την πρόληψη κρυολογημάτων και γρίπης.
  • Ασκείστε τακτικά αλλά με μέτρο. Η άσκηση βοηθά την καλή στάση και την αναπνοή.
  • Αναπνέετε από τη μύτη.
  • Καλό είναι να χρησιμοποιείτε διαφραγματική αναπνοή.
  • Συμπεριλάβετε πολλά δημητριακά ολικής αλέσεως, φρούτα και λαχανικά στη διατροφή σας. Αυτά τα τρόφιμα περιέχουν βιταμίνες και βοηθούν τους βλεννογόνους.

Τι θα πρέπει να αποφεύγετε:

  • Να μην φωνάζετε όταν μιλάτε στο τηλέφωνο
  • Την κατανάλωση καφεϊνούχων υγρών (καφέ, κόκα κόλα)
  • Τη συχνή λήψη αλκοόλ
  • Τα πολύ ζεστά και τα πολύ κρύα ροφήματα
  • Το ενεργητικό και παθητικό κάπνισμα προκαλεί σημαντικό ερεθισμό και οίδημα των φωνητικών χορδών
  • Την ομιλία σε περίοδο ασθένειας από φλεγμονές του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος
  • Τους χώρους στους οποίους γίνεται χρήση κλιματιστικού μηχανήματος
  • Μην ψιθυρίζετε, μη φωνάζετε και μη βιάζεστε. Να μιλάτε στην ένταση που σας βγαίνει η φωνή
  • Μην καθαρίζετε το λαιμό σας με βίαιη φώνηση που θυμίζει βήχα, γιατί αυτό σημαίνει και βίαιο παλμό των φωνητικών χορδών.
  • Να βήχετε έντονα.
  • Να τρώτε αμέσως πριν ξαπλώσετε για να αποφύγετε «ξινίλες» που οδηγούν σε περαιτέρω ερεθισμό της ήδη ευαίσθητης βλεννογόνου μεμβράνης στις περιοχές των οργάνων φώνησης.
  • Την κατανάλωση πικάντικων τροφών.
  • Το στοματικό διάλυμα ή γαργάρες που περιέχουν αλκοόλη ή χημικές ουσίες που ερεθίζουν το λαιμό. Αν ακόμη επιθυμείτε να χρησιμοποιήσετε ένα στοματικό διάλυμα, καλό είναι αμέσως να γίνεται ξέπλυμα με νερό. Αν είναι απαραίτητο να γίνουν κάποιες γαργάρες, συνιστάται το αλατόνερο.

Πολύ σημαντικό: παρατηρήστε τον τρόπο που χρησιμοποιείται τη φωνή σας!!!


Παπαδοπούλου Ελισάβετ
Λογοθεραπεύτρια - Ειδική Φωνοθεραπεύτρια

Αφασία ενηλίκων μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο

Τι είναι αφασία;

Η Αφασία είναι μία επίκτητη διαταραχή της επικοινωνίας που επηρεάζει την παραγωγή ή την αντίληψη του λόγου και την ικανότητα της ανάγνωσης ή της γραφής, ενώ δεν επηρεάζει την νοημοσύνη.


Σε τι οφείλεται η αφασία;

Η πιο συχνή αιτία της αφασίας είναι το εγκεφαλικό επεισόδιο. Ωστόσο, η αφασία μπορεί να προκληθεί από κρανιοεγκεφαλική κάκωση, όγκο στον εγκέφαλο ή κάποια άλλη νευρολογική αιτία.


Συχνότητα εμφάνισης της αφασίας

Εκτιμάται ότι περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι στις Ηνωμένες Πολιτείες παρουσιάζουν επίκτητη αφασία. Η αφασία είναι πιο συχνή από ότι η νόσος Πάρκινσον, η εγκεφαλική παράλυση και η μυïκή δυστροφία.


Ποια άτομα μπορεί να εκδηλώσουν αφασία;

Η αφασία μπορεί να εκδηλωθεί σε άτομα κάθε ηλικίας, φύλου και εθνικότητας. Συνήθως είναι πιο συχνή στους μεσήλικες και τα άτομα τρίτης ηλικίας. Η εκπαίδευση και το επάγγελμα δεν είναι καθοριστικοί παράγοντες. Άντρες και γυναίκες επηρεάζονται εξί σου το ίδιο.


Μπορεί ένα άτομο να έχει αφασία χωρίς να έχει κάποια σωματική αναπηρία;

Ναι. Όμως, τα περισσότερα άτομα με αφασία παρουσιάζουν αδυναμία ή παράλυση του δεξιού ποδιού και χεριού τους. Αυτό συμβαίνει λόγω της βλάβης στο αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου το οποίο ελέγχει τις κινήσεις της δεξιάς πλευράς του σώματος.


Μπορεί η αφασία να είναι προσωρινή;

Ναι. Η «παροδική» αφασία αναφέρεται σε ένα πρόβλημα επικοινωνίας το οποίο διαρκεί μόλις λίγες ώρες ή ημέρες.


Ποιο το χρονικό διάστημα ανάρρωσης από την αφασία;

Εάν τα συμπτώματα της αφασίας διαρκούν περισσότερο από δύο ή τρεις μήνες μετά το εγκεφαλικό επεισόδιο, μία πλήρης ανάρρωση είναι απίθανη. Ωστόσο, ορισμένοι άνθρωποι συνεχίζουν να βελτιώνονται μετά από χρόνια ακόμη και έπειτα από δεκαετίες. Η βελτίωση είναι μία αργή διαδικασία η οποία απαιτεί αρκετή βοήθεια και υποστήριξη από τους ειδικούς επιστήμονες, οι οποίοι εμπλέκονται στην αποκατάσταση, προς το αφασικό άτομο και την οικογένεια ή το άμεσο περιβάλλον του ώστε να αντιληφθούν της φύση του προβλήματος και να αναπτύξουν ορισμένες χρήσιμες στρατηγικές για καλύτερη επικοινωνία.


Συνέπειες της αφασίας

Η αφασία μπορεί να εμφανιστεί στην πιο ήπια μορφή της ή στην πιο σοβαρή μορφή της καθιστώντας την επικοινωνία σχεδόν αδύνατη. Συνήθως, πολλαπλές πλευρές της επικοινωνίας βλάπτονται όπως η κατανόηση του προφορικού λόγου, η προφορική έκφραση, η κατονομασία αντικειμένων, η ανάγνωση και η γραφή. Η αφασία μπορεί να καλύψει την νοημοσύνη ενός ατόμου και την ικανότητα να μεταδίδει συναισθήματα, σκέψεις και ιδέες.


Είναι όλες οι περιπτώσεις αφασίας όμοιες;

Όχι. Υπάρχουν πολλοί τύποι αφασίας. Κάποια άτομα έχουν δυσκολία να παρακολουθήσουν και να διατηρήσουν μία συζήτηση, ενώ άλλα άτομα παρουσιάζουν δυσκολίες στην ομιλία τους. Σε μερικά άτομα η αφασία μπορεί να είναι πολλή ήπια και τα συμπτώματα της να μην γίνουν αντιληπτά από την πρώτη στιγμή. Σε άλλες περιπτώσεις τα συμπτώματα της αφασίας μπορεί να είναι πολύ σοβαρά και να έχουν επηρεάσει την ομιλία, την γραφή, την ανάγνωση και την κατανόηση του προφορικού λόγου. Τα συμπτώματα της αφασίας μπορεί να ποικίλουν αρκετά. Ωστόσο, όλα τα άτομα με αφασία έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό «δυσκολίες στην επικοινωνία»


Υπάρχει Πρόληψη;

Δεν υπάρχει συγκεκριμένος και προκαθορισμένος τρόπος που μπορεί να ακολουθηθεί για να προληφθεί μία πιθανή αφασία σε περίπτωση εγκεφαλικού επεισοδίου ή εγκεφαλικού τραύματος. Η κατάσταση καθορίζεται από τον τόπο και το μέγεθος της βλάβης στον εγκέφαλο.


Μπορεί η αφασία να θεραπευτεί;

Δεν υπάρχει καμία φαρμακευτική αγωγή η οποία θεραπεύει την αφασία. Συνήθως, συνίσταται λογοθεραπεία στα άτομα με αφασία. Σκοπός του λογοθεραπευτή είναι να βοηθήσει το άτομο με αφασία να αξιοποιήσει και αναπτύξει στο μέγιστο δυνατό βαθμό τις εναπομείναντες ικανότητες του λόγου και της ομιλίας, καθώς και να αναπτύξει βοηθητικούς τρόπους επικοινωνίας οι οποίοι θα του επιτρέψουν να επανακτήσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αυτονομία στη ζωή του.


Τι συμβαίνει όταν ένα άτομο σταματήσει κάθε είδους θεραπεία που λαμβάνει για την αποκατάσταση της αφασίας;

Δεν υπάρχει συγκεκριμένη απάντηση σε αυτήν την ερώτηση. Συνήθως, η σοβαρότητα της αφασίας, η υποστήριξη από το οικογενειακό και/ή το φιλικό περιβάλλον προς τον ασθενή, η οικονομική και κοινωνική θέση του ασθενή, το κίνητρο και η προσωπικότητα του ασθενή είναι ορισμένοι παράγοντες που συμβάλλουν στην συνολική εικόνα ενός ατόμου με αφασία. Δυστυχώς, αρκετοί άνθρωποι δεν έχουν ξανακούσει τι σημαίνει αφασία και κατ’επέκταση δεν γνωρίζουν πως να επικοινωνήσουν αποτελεσματικά με ένα άτομο που έχει αφασία. Τα άτομα με αφασία χρειάζονται βοήθεια και υποστήριξη από το κοντινό τους περιβάλλον προκειμένου να αποφευχθεί η κοινωνική τους απομόνωση ή να συνεχίσουν να διατηρούνται όσο το δυνατόν ενεργητικοί με τις καθημερινές τους δραστηριότητες.


Μπορεί ένα άτομο με αφασία να επιστρέψει στα επαγγελματικά του καθήκοντα;

Μερικές φορές. Επειδή τα περισσότερα επαγγέλματα απαιτούν ικανότητες λόγου, ομιλίας και επικοινωνίας τα άτομα με αφασία είναι δύσκολο μερικές φορές να απασχοληθούν σε ορισμένες εργασιακές θέσεις.


Χρήσιμες συμβουλές για καλύτερη επικοινωνία με αφασικά άτομα:

  • Βεβαιωθείτε ότι έχετε την προσοχή του ατόμου με αφασία πριν από οποιαδήποτε προσπάθεια επικοινωνίας μαζί του.
  • Μιλάτε κάθε φορά στο άτομο με αφασία με αργό, απλό και κατανοητό τρόπο, αλλά όχι σαν να είναι παιδί.
  • Δώστε χρόνο στο άτομο με αφασία να ολοκληρώσει την σκέψη του και να εκφραστεί προφορικά. Μην ολοκληρώνετε την πρόταση του παρά μόνο έαν είναι απαραίτητο ή σας ζητηθεί.
  • Δίνετε έμφαση σε λέξεις «κλειδιά» χωρίς να μιλάτε δυνατά. Επαναλαμβάνετε μία πρόταση μόνο έαν είναι αναγκαίο.
  • Κατά την διάρκεια της συνομιλίας σας με ένα αφασικό άτομο θα πρέπει να ελέγχεται το περιβάλλον γύρω σας ώστε να μην είναι θορυβώδες και παρεμβάλλονται άλλοι ήχοι που να αποσπούν την προσοχή του π.χ. ραδιόφωνο, τηλεόραση κ.τ.λ.
  • Ενθαρρύνετε εναλλακτικούς τρόπους επικοινωνίας με το άτομο με αφασία όπου είναι χρήσιμο, όπως: χειρονομίες, οπτικά βοηθήματα με καθημερινές δραστηριότητες του ατόμου, σχέδιο, απαντήσεις τύπου ναι ή όχι.
  • Είναι πολύ βασικό το άτομο με αφασία να αισθάνεται όσο το δυνατόν πιο «ανεξάρτητος». Αποφύγετε να γίνεται υπερπροστατευτικοί.
  • Προσπαθείστε όσο μπορείτε να εμπλέκεται το άτομο με αφασία σε οικογενειακές συζητήσεις και να μην το απομονώνεται από κάθε είδους πληροφορία ή ενημέρωση. Ωστόσο, δεν θα πρέπει να το επιβαρύνεται καθημερινά χωρίς μέτρο.
  • Επαινείτε όλες τις προσπάθειες του για προφορική έκφραση. Η επικοινωνία μαζί με το αφασικό άτομο θα πρέπει να είναι ευχάριστη ώστε να το ενθαρρύνεται και να μην παραιτείται. Με ιδιαίτερη προσοχή στην αρχή της θεραπείας που τα περισσότερα αφασικά άτομα παρουσιάζουν έντονα προβλήματα στον λόγο και την επικοινωνία τους και αισθάνονται απογοητευμένοι για αυτό.

 

Περισσότερες πληροφορίες:

Παπαδοπούλου Ελισάβετ
Λογοθεραπεύτρια



Τα παραπάνω κείμενα αποτελούν αποτέλεσμα συγγραφικής δουλειάς του Πρότυπου Κέντρου Ειδικών Θεραπειών Εfamillon. Οποιαδήποτε ομοιότητα με άλλα κείμενα ή δημοσιεύσεις είναι τυχαία.

Απαγορεύεται η ολική ή μερική αναδημοσίευση των παρόντων κειμένων χωρίς την άδεια του κέντρου. Η αναδημοσίευση ή χρήση κάποιας άλλης πηγής δηλώνεται ρητά.

Τα παραπάνω κείμενα είναι καθαρά ενημερωτικά και μόνον. Δεν αντικαθιστούν τις επιστημονικές συμβουλές ενός εξειδικευμένου θεραπευτή ούτε αποτελούν θεραπευτική παρέμβαση για κάποιο περιστατικό.